OD LATAWCA DO RAKIETY

Inną kosmiczną maszyną jest prom. Prom to statek kosmiczny wielokrotnego użytku, może on przebywać w kosmosie przez dłuższy czas, po czym bezpiecznie wraca na ziemię, gdzie zostaje wyremontowany i przygotowany do następnego lotu. Kosmonauci przebywają na promie, tam też jedzą, śpią i wykonują określone zadania. Po wykonaniu zadania prom powraca na ziemię i ląduje na pasie startowym podobnie jak samolot. Jeszcze bardziej unowocześnione są badawcze stacje kosmiczne. Są to ogromne statki, które mogą krążyć wokół ziemi nawet kilka lat. Kosmonauci wykonujący prace badawcze na tych stacjach są co kilka miesięcy zmieniani i dowożeni na ziemię i z powrotem innymi mniejszymi jednostkami. W taki sam sposób mają dostarczaną żywność, medykamenty oraz potrzebny sprzęt. Praca na takiej stacji wymaga od nich ogromnej odwagi i profesjonalizmu tym bardziej, że muszą nauczyć się funkcjonować w stanie nieważkości.

Na przestrzeni wieków marzenia człowieka o opanowaniu nieba stały się coraz śmielsze. Nie wystarczyły mu samoloty i odrzutowce krążące w przestrzeni, zapragnął zdobyć również kosmos. To, co dla naszych przodków było całkowitą abstrakcją i pozostawało przez długie wieki w sferze marzeń, dla nas, współcześnie żyjących ludzi, stało się realne i osiągalne. Loty kosmiczne nie są już dzisiaj dla nikogo wielkim zaskoczeniem. Wykonywane są regularnie i dostarczają człowiekowi ogromnej wiedzy na temat planet i życia w kosmosie. Stało się to za sprawą silnika rakietowego, który osiąga tak zwaną prędkość kosmiczną czyli taką, która pozwala mu dostać się na orbitę okołoziemską. Rakiety, bo tak nazwane są te statki kosmiczne wykonują swój lot zazwyczaj tylko jeden raz, po czym poszczególne jej elementy odłączają się i zostają w kosmosie. Na ziemię wraca tylko główna część rakiety. Rakiety wykorzystywane są do badania przestrzeni kosmicznej.

Regularne linie lotnicze powstały w momencie, gdy po raz pierwszy udało się człowiekowi przelecieć przez Atlantyk. Wtedy zaczęto również produkować samoloty wyposażone w silniki odrzutowe, które miały większą moc i pozwalały na osiąganie dużych prędkości. Do dzisiaj samoloty latają na takich właśnie silnikach. Oprócz tego są wyposażone w urządzenia elektroniczne i komputery, które w znacznym stopniu ułatwiają pracę pilotowi. Samoloty, to niewątpliwie najszybsze środki lokomocji, niektóre z nich pozwalają osiągać zawrotne prędkości. Są również bardzo wygodne dla pasażerów. Obecnie produkuje się jeszcze lepsze samoloty. Są to odrzutowce Concorde – samoloty naddźwiękowe. Osiągają one prędkości nawet trzykrotnie większe niż dźwięki. Podróż takim samolotem jest bardzo wygodna. Ponad to samoloty te są ekonomiczne, ponieważ jednorazowo zabierają n pokład setki pasażerów.

Ojcami pierwszego samolotu napędzanego silnikiem spalinowym byli niewątpliwie bracia Wright. Po wielu nieudanych próbach skonstruowali oni samolot, który wystartował i utrzymał sie w powietrzu całe 12 sekund. Był to krok milowy w dziedzinie lotnictwa. Flyer – tak nazywał się pierwszy samolot, wykonany był z lekkich drewnianych listew połączonych linkami, skrzydła samolotu pokryte były płótnem. Pilot musiał przyjąć pozycję leżącą i kierować samolotem za pomocą ruchów ciała. Pierwszy samolot wyposażony był w silnik spalinowy od samochodu, dlatego był bardzo ciężki i nie mógł unieść się zbyt wysoko. Następne samoloty skonstruowane przez braci Wright miały już dużo lepsze silniki, były też większe, bardziej masywne i wyposażone w aparaty pozwalające wykonywać różne manewry. Pierwsze loty z pasażerami wykonywane były właśnie na tego typu samolotach,a czas ich lotu dochodził nawet do jednej godziny.

Helikopter inaczej nazywany śmigłowcem jest to wyjątkowo udana maszyna latająca wyposażona już w silnik, śmigła, stery oraz inne potrzebne do lotu urządzenia. O takiej maszynie marzył już w dawnych czasach Leonardo da Vinci, szkicując bardzo prosty rysunek tej maszyny. Pierwsze helikoptery zostały wyprodukowane we Francji w 1907 roku i od razu spotkały się z ogromnym zainteresowaniem. Helikoptery i śmigłowce to doskonałe maszyny latające, które nie potrzebują specjalnych warunków aby wystartować lub wylądować. Dzięki odpowiedniej konstrukcji startują one pionowo w górę i podobnie lądują. Pozwala to na wykorzystywanie ich w bardzo trudnych warunkach i miejscach niedostępnych dla człowieka lub innej maszyny. Dlatego też używane są do ratownictwa górskiego, do przewożenia ludzi i ładunków na platformy wiertnica, ratowania rozbitków, przewożenia rannych i chorych w szpitalach.

Chociaż podróż balonem była niezwykłą atrakcją, to jednak nie dawała gwarancji na to gdzie wylądujemy. Poza tym, kosz umieszczony pod balonem ograniczał liczbę podróżnych. Dlatego też zrodziła się potrzeba udoskonalenia tych pojazdów. W związku z tym na naszym niebie zaczęły pojawiać się sterowce, które do napędu wykorzystywały silniki parowe. Balon sterowca miał kształt opływowy i wypełniony był helem. Sterowiec zaopatrzono w śmigła i stery, dzięki którym mógł on startować i lądować oraz wykonywać zwroty w powietrzu. Do balonu przymocowana była kabina tak zwana gondolą, w której przebywała załoga kierująca sterowcem oraz pasażerowie. Sterowce poruszały się bardzo powoli,co pozwalało na obserwacje i podziwianie krajobrazów. Obecnie sterowce wykorzystuje się raczej w celach turystycznych, reklamowych i sportowych. Używa się ich również do prognozowania pogody, jak też, wyposażone w specjalny sprzęt ,do celów wojskowych.

Balon to kolejny latający pojazd wykorzystujący do lotu siły natury. Chociaż pomysł skonstruowania balonu narodził się już w wieku XIII, to zrealizowanie go stało się możliwe dopiero pięć wieków później. Problem polegał na tym, że balon, aby mógł się unieść w powietrze musiał być wypełniony gazem dużo lżejszym od powietrza. Takim gazem był wynaleziony dopiero w XVIII wieku – wodór. Wtedy to zaczęto konstruować pierwsze balony, które często ulegały zniszczeniu ponieważ wodór był gazem łatwopalnym. Uczeni nie zaprzestali jednak dalszych poszukiwań i już dwadzieścia lat później napełnili balon ciepłym powietrzem i poszybowali w górę. Pierwszy balon był niezwykle kolorowy i wyposażony w kosz w którym można było latać. Pierwszymi pasażerami udanego lotu była owca, kaczka i kogut. Balon był o tyle niedoskonały, że właściwie to leciał tam, gdzie go poniósł wiatr. Balonów używa się do dzisiaj, a podróż nimi stanowi nie małą atrakcję dla każdego człowieka.

Wraz z lotnią, na świecie pojawiły się inne pojazdy latające nazwane szybowcami. Szybowiec, chociaż poruszał się podobnie jak lotnia, bez silnika, to mechanizm jego działania był nieco inny niż lotni. Lotnia poruszała się lotem ślizgowym, natomiast szybowiec wykonywał w powietrzu obroty, wykorzystując do tego manewru prądy powietrzne. Dodatkową trudność stanowi wzbicie się w górę ,dlatego musi on być początkowo ciągnięty przez samochód bądź inny samolot. W odpowiednim momencie pilot odpina linkę ciągnącą i szukając w powietrzu ciepłych prądów szybuje spiralnie w górę. Kształtem swoim szybowce przypominają małe samoloty. Podobnie jak ona wyposażone są w małe kabiny i dwa skrzydła. Szybowce wykonywane są z bardzo lekkich surowców pozwalających unosić się w powietrzu, mają kształty bardzo opływowe i wąskie, długie skrzydła. Podobnie jak lotnie, szybowce wykorzystywane są w celach sportowych i rekreacyjnych i mają ogromną rzeszę miłośników.

Bezpośrednio od latawca wywodzą się lotnie. Konstruując różnorakie kształty latawców,ludzie zauważyli, że latawiec może poruszać się również lotem ślizgowym i nie potrzebuje wcale do tego wiatru. Wystarczy, aby wyposażyć go, całkowicie na podobieństwo ptaka, w wygięte skrzydła i ogon. Tkanina, którą pokryta jest lotnia wygina się przypominając ptasie skrzydło i to właśnie utrzymuje ją w powietrzu. Pod skrzydłami lotni umieszcza się odpowiednio zawieszone linki i pręty, które zmuszają człowieka do przyjęcia pozycji leżącej podczas lotu. Sterowanie lotnią nie jest wcale taką łatwą sprawą, ponieważ lotniarz steruje przemieszczając ciężar własnego ciała z jednej strony na drugą. Jest to manewr niebezpieczny i wymaga dużych umiejętności i rozwagi. Ale śmiałków nie brakuje, w ostatnich latach lotniarstwo stało się bardzo popularnym sportem zawodowym. Istnieją też aerokluby, które zajmują się szkoleniem chętnych i żądnych wrażeń ludzi, którzy uprawiają ten sport w celach tylko i wyłącznie rozrywkowych.

Dobrze znany każdemu z nas latawiec, był pierwszym urządzeniem latającym. Pierwsze latawce pojawiły się w Chinach i służyły, jako zwykłe zabawki dla dzieci. Były to zazwyczaj latawce płaskie w kształcie rombu, łatwe do skonstruowania nawet przez dzieci, zawieszone na długiej nitce. Latawiec poruszany był siłą podmuchów wiatru i od tego uzależniony był jego lot. Znany podróżnik Marco Polo, twierdził, że będąc w Chinach, widział już wtedy ogromne latawce unoszące ludzi. Chińskie latawce znane są do dzisiaj na całym świecie ze swojej bajkowości. Są one niezwykle kolorowe i bardzo skomplikowane w swojej budowie. Nie są to zwykłe połączone kijki obciągnięte materiałem, ale przepiękne, barwne ptaki, motyle, smoki i różne zwierzęta. W wielu krajach do dzisiaj robi się latawce i organizuje barwne parady, konkursy i zawody podczas, których latawce stanowią główną atrakcję.